colour style colour style colour style colour style

Mobbing

Mobbing ...

 

Mobbing – nauczmy się go rozpoznawać, abyśmy byli w stanie we właściwym momencie zareagować. Mobbing - to zjawisko, które pojawiło się w aspekcie życia zawodowego. Jako negatywny i niepożądany jest odrzucany przez wszystkie grupy społeczne, które dążą do jego identyfikacji i bezwzględnej eliminacji z życia zawodowego.

 

 

 

Nie znam przełożonego, który przyznałby się, iż w obrębie jego działalności dochodzi do mobbingu. Z reguły ze zdziwieniem reagują na pytania dotyczące tej kwestii, mówią, że to zjawisko jest im obce i że nigdy się z nim nie zetknęli. Dlaczego taka jest ich reakcja? To proste. Przyznanie oznaczałoby ryzyko przedstawienia zarzutów o dręczenie pracowników, podważyło by też kompetencje kierownicze pracodawcy. Tak, więc jeśli chodzi o grupę kierowniczą, nie może dziwić nikogo zmowa milczenia w kwestii mobbingu.

 

Co to jest MOBBING?

Pojęcie mobbingu ma swoje źródło w języku angielskim. „To mob” oznacza: molestować, szykanować, napadać, atakować. W Wielkiej Brytanii przyjął się termin „buullying”, w Stanach Zjednoczonych „employee abuse”.

Austriackiego badacza zachowań Konrada Lorenza uważa się za twórcę terminu „mobbing”. Takim terminem określał on atak grupy zwierząt na intruza.

Najbardziej znana definicja mobbingu:

Mobbing to sekwencja negatywnych działań, skierowanych w dłuższym okresie czasu (przynajmniej przez pół roku i przynajmniej raz w tygodniu) przez osobę lub grupę pracowników przeciw konkretnej osobie.

Może wyróżnić dwie formy mobbingu:

 

Jeżeli przełożony wywiera nacisk na swojego podwładnego, aby osiągnąć podporządkowanie lub zmusić pracownika do opuszczenia stanowiska, to takie niesprawiedliwe ataki określa się terminem „bossing" (mobbing z góry na dół lub mobbing pochyły).

Ataki skierowane przez pracowników wobec swoich przełożonych lub współpracowników znajdujących się na tym samym poziomie hierarchii określane są, jako „staffing” (mobbing z dołu do góry lub mobbing pionowy – skierowany przeciw przełożonemu, albo mobbing poziomy – skierowany przeciwko współpracownikom).

Mobbing jest bombą z opóźnionym zapłonem, która nie może wybuchnąć, lecz powinna zostać odpowiednio wcześnie rozbrojona, aby nie wyrządzić dalszych szkód.

Celem działań o charakterze mobbingowym jest:

1. Zniszczenie kanałów komunikacyjnych ofiary z pozostałymi współpracownikami,

2. Zredukowanie współpracy z ofiarą do zera,

3. Rozluźnienie więzi społecznych ofiary i długofalowe szkodzenie uznaniu, jakim się ona cieszy.

 

Przez takie działania mobber, czyli prześladowca oczekuje że jego ofiara zamknie się w sobie i zrezygnuje z dalszej pracy na dotychczas zajmowanym stanowisku.

Można zaobserwować, o co chodzi w mobbingu w miejscu pracy, przyglądając się bliżej terminom, które często mu towarzyszą:

 

zwolnienie,

     - zawieszenie,

     - wykluczenie,

     - wymanewrowanie,

     - złośliwość,

     - wojna w biurze,

     - upokorzenie,

     - dyskryminacja,

     - groźba,

     -odraza,

     - wrogość,

     - załatwienie,

     - nienawiść,

     - nikczemność,

     - walka po grób,

     - wojna partyzancka,

     - perfidia,

     - intryga,

     - unieszkodliwienie,

     - walka kolegów,

     - spisek,

     - ośmieszenie,

     - pogarda dla człowieka,

     - wymuszenie,

     - zorganizowana podłość,

     - zorganizowana nikczemność,

     - chamstwo,

     -gwałt psychiczny,

     - wojna psychologiczna,

     -stres psychologiczny,

     - terror psychologiczny,

     -męczarnia,

     -zniesławienie,

     -szykany,

     -obrzucanie błotem,

     - molestowanie seksualne,

     - ścieżka zdrowia,

     - docinki,

     - codzienna mała wojna,

     - terroryzowanie,

     - plotki,

     - nagonka w miejscu pracy,

     - bezczelność,

     -słowna rzeź,

     -oszczerstwo.

Bodźce wywołujące zjawisko mobbingu mogą być różne. Może to być niski poziom standardów etycznych lub niepożądane cechy ludzkie, takie jak: zazdrość, zniechęcenie, krańcowa antypatia, chorobliwa ambicja czy chęć rywalizacji.

Im mniej produktywna jest wykonywana praca, tym większy stopień wyłączenia pracownika z procesów decyzyjnych. Im więcej monotonii, nudy i frustracji w codziennych zajęciach, tym częściej pracownikom przychodzą do głowy myśli związane ze spędzaniem czasu pracy na złośliwościach czy mobbingu. Dzięki głupiemu gadaniu, plotkom i intrygom codzienna monotonia staje się nieco bardziej ożywiona, a także wzrasta atrakcyjność dnia codziennego. Jeżeli znajdzie się już ofiarę, pomaga ona odwrócić uwagę od własnych wad.

Każdy przypadek mobbingu jest poprzedzony wystąpieniem konfliktu, który nie został rozwiązany. Powoduje to jego dalsze ukryte nabrzmiewanie i może stanowić przyczynek do działań mobbingowych.  Wielu ludzi nie nauczyło się rozsądnego rozwiązywania sytuacji konfliktowych, dochodzi wówczas do wytworzenia wrogiego obrazu drugiego człowieka. Pod pozorem rzeczowego konfliktu przeciwnikowi rzucana jest rękawica do pojedynku personalnego.

Mobbing - BHP w Policji

 

OFIARA MOBBINGU – KTO MOŻE NIĄ ZOSTAĆ?

Trudno jednoznacznie wyszczególnić cechy osobowości czy charakteru, typowe dla ofiar mobbingu. Można jednak wskazać, iż osoby mniej wydajne, zamknięte w sobie, bardzo wrażliwe, delikatne i nastawione raczej pesymistycznie są nimi częściej. Bywa również, iż ofiarami mobbingu staja się osoby energiczne, wytrzymałe, pewne siebie i dobrze wykształcone.

Zatem można stwierdzić, iż OFIARĄ MOBBINGU – MOŻE STAĆ SIĘ KAŻDY!

Mobbing jest procesem długotrwałym i męczącym o znacznej dynamice.

Przebiega w czterech stadiach rozwoju:

 

Faza 1 – Konflikt nie jest rozwiązany konstruktywnie

Faza 2 – Systematyczne dopuszczanie się terroru psychologicznego

Faza 3 – Reakcja kierownictwa

Faza 4 – Wykluczenie ofiary ze społeczności zakładu pracy

 

Cztery fazy mobbingu nie są sztywno określonymi ramami, których nie da się obejść, lecz raczej etapami, na których w każdej chwili, można przerwać eskalację konfliktu lub zmienić bieg wydarzeń.

REPERTUAR MOBBERA:

- Ograniczanie ofierze możliwości wyrażania swojego zdania.

- Niepodejmowanie rozmowy z osoba prześladowana.

- Ofiara nie jest zapraszana na posiedzenia, spotkania czy służbowe posiłki.

- Ofiara jest przenoszona do pojedynczego biura i izolowana.

- Ofiara jest traktowana jako persona non grata podczas nieformalnych spotkań współpracowników.

- Zatajanie przed ofiarą istotnych informacji koniecznych do wykonywania powierzonych jej zadań.

- Ciągłe przerywanie i wchodzenie ofierze w zdanie.

- Podnoszenie głosu i prowokowanie ofiary.

- Ciągłe publiczne żarty i szyderstwa z postawy życiowej, poglądów i przekonań ofiary.

- Ataki na poglądy polityczne i religijne ofiary.

- Robienie żartów związanych z narodowością ofiary.

- Mobbowany staje się celem nieustających drwin.

- Praca i życie prywatne ofiary są przedmiotem ciągłej krytyki. Często z aptekarską precyzją wyszukuje się błędy i argumenty do krytykowania,   choćby były dalekie od rzeczywistości.

- Ofiara jest terroryzowana przy użyciu telefonu również w czasie wolnym (głuche telefony).

- Słowne i pisemne groźby są na porządku dziennym.

- Unikanie kontaktu poprzez okazywanie pogardy (zarówno wzrokiem, jak i gestem).

- Odcinanie ofiary od społeczności, niepodawanie ręki, nieodpowiadanie na pozdrowienia, ignorowanie, traktowanie mobbowanego jak powietrze.

- Przestrzenne odizolowanie od dotychczasowych kolegów, polegające na zwiększeniu dystansu od nich.

- Niezaangażowanie w konflikt osoby otrzymują zakaz rozmawiania z ofiarą mobbingu.

- Knucie intryg za plecami ofiary.

- Szerzenie plotek, które w myśl zasady „kropla drąży skałę” mają utrudniać ofierze życie.

- Pomawianie i upokarzanie, oczernianie przed przełożonym szykanowanie ofiary.

- Rozpowszechnianie plotki o rzekomych problemach psychologicznych ofiary, wymagających konsultacji psychiatrycznych.

- Żartowanie z upośledzenia mobbowanego.

- Imitowanie sposobu chodu, gestów lub głosu, aby ośmieszyć w ten sposób ofiarę.

- Wskutek prowokującego zachowania mobbera ofiara skłania się do nieprzemyślanych działań. Dalej wystarczy już tylko kolejny atak.

- Dotychczas zwyczajowe zachowania (np. czytanie w miejscu pracy gazety o tematyce gospodarczej, okazjonalny telefon w sprawie prywatnej, niestosowanie przepisów, które dotychczas generalnie nie były przestrzegane) stają się nagle bardzo negatywnie ocenianymidziałaniami.

- Ciągłe poddawanie w wątpliwość kwalifikacji i kompetencji ofiary.

- Zlecanie starszym pracownikom zadań wymagających wysiłku fizycznego.

- Zlecanie ofierze zadań pozbawionych sensu, powodujących choroby lub związanych z wysokim ryzykiem.

- Zlecanie kompleksowych zadań niemożliwych do wykonania w krótkim czasie, który na nie przeznaczono, aby wykazać niezdolność ofiary do efektywnej pracy.

- Pozbawienie ofiary wszelkich obowiązków i odstawienie jej „na boczny tor”.

-Przekazanie ofierze obowiązków przerastających jej możliwości, mające na celu zdyskredytowanie jej w oczach przełożonych i kolegów.

-Przekazywanie ofierze obowiązków lezących dużo poniżej jej możliwości.

-Częste zmiany stanowiska pracy lub powierzonych obowiązków, co ma wyprowadzić ofiarę z równowagi.

-Odmowa pomocy przy wprowadzeniu pracownika w nowy obszar obowiązków.

-„Żółta kartka” dla kolegów okazujących sympatię ofierze mobbingu.

-  Pomimo precyzyjnie określonych terminów spotkań ofiara ciągle musi oczekiwać na ich rozpoczęcie.

-  Osiągnięcia pracownika są niesprawiedliwie lub w zły sposób oceniane.

-  Błędy prześladowcy lub jakiekolwiek inne wykryte przez ofiarę są przypisywane jej.

-  Sabotowanie odpowiedniego wykonywania obowiązków przez ofiarę (np. poprzestawianie segregatorów z dokumentami lub usunięcie zbiura ważnego narzędzia pracy itp.).

-  Potajemne usuwanie lub zmienianie danych. Przesyłanie wiadomości mailowych pod innym nazwiskiem, przesyłanie wirusów itp. (high-tech-mobbing).

-  Tworzenie fałszywej dokumentacji skutkującej np. udzielaniem fałszywej informacji.

-  Robienie ofierze drobnych dowcipów, takich jak: posmarowanie klamki pasta do butów, manipulacja terminarzem

   mająca na celu pomylenieprzez ofiarę terminów, znikające narzędzia pracy itp.

- Mobbowany zostaje podstępnie wciągnięty w intrygi, które maja mu przysporzyć kłopotów.

- Partner ofiary otrzymuje anonimowe informacje dotyczące jej rzekomych romansów biurowych.

- Ofiara jest wykluczana z firmowego systemu kształcenia.

-Żadna z decyzji ofiary nie jest akceptowana, wprost przeciwnie – wszystkie są poddawane w wątpliwość i napastliwie krytykowane.

-Pracownicy obawiają się wykonywać polecenia mobbowanego przełożonego.

- Ustne lub pisemne prośby ofiary mobbingu pozostają bez echa.

- Polecenia służbowe są formułowane tak niejasno, że wyniki pracy muszą być niewystarczające.

- Wyrażane przez ofiarę pomysły są bez skrupułów zawłaszczane przez dręczyciela i podawane dalej jako własne.

- Wszelkie propozycje ofiary – jeśli wolno jej je wyrazić – są z zasady odrzucane.

- Poprzez przekleństwa lub inne uwłaczające godności wyrażenia pozbawia się ofiarę pewności siebie.

- Przypadkowe dotknięcia, zbliżenia i obmacywania, podobnie jak słownie składane oferty o charakterze seksualnym naruszają nietykalnośćosobistą i redukują ofiarę do pozycji przedmiotu.

- Ciągłe groźby wypowiedzenia umowy o pracę, drobiazgowe kontrole i nieprzerwany monitoring (podobny do śledzenia przez służbyspecjalne) mają na celu wyniszczenie  systemy nerwowego ofiary.

- Umieszczanie w gazecie czytanej przez ofiarę ogłoszenia o rekrutacji na stanowisko zajmowane przez nią.

- Pedantyczna kontrola i dokumentowanie czasu pracy.

- Podważanie kompetencji ofiary lub załatwianie spraw za jej plecami.

- Oczywiste zasługi ofiary są dewaluowane w oczach współpracowników.

- Groźby cielesne.

- Groźby lekkiej przemocy, np. dania ofierze nauczki.

- Celowe generowanie kosztów dla zaszkodzenia ofierze.

- Wyciąganie na jaw działań podlegających karze, np. poprzez podrzucenie do szafki przedmiotu, który ma być dowodem kradzieży.

- Przeglądanie poczty ofiary bez zezwolenia.

- Ukrywanie przed ofiarą możliwości awansu lub podwyżki wynikających z umowy z pracodawcą.

Zjawisko mobbingu można zaobserwować we wszystkich branżach, ale w przypadku pracowników umysłowych i urzędników ryzyko mobbingu jest podwyższone.

Jeśli doświadczasz przemocy psychicznej, broń się przed atakami prześladowców.

Jeśli jesteś przełożonym, zapobiegaj niszczącym konfliktom w zespole.

Jeśli jesteś postronnym obserwatorem, obal mur milczenia i chroń słabszych od siebie.

 

Opracowanie: Wioleta Bednarek na podstawie "Mobbing. Rozpoznawanie, Reagowanie, Zapobieganie." - Hans-Jurgen Kratz

 

 

Dodawanie komentarzy tylko dla zarejestrowanych

REKLAMA
REKLAMA